Style DISC a prowadzenie szkoleń – praktyczny przewodnik dla trenerów

—

Wchodzisz do sali szkoleniowej. Przy stoliku z lewej siedzi Marek. Ma na sobie hawajską kolorową koszulę. Trochę cię to dziwi, ponieważ jest to szkolenie dla bardzo poważnej korporacji w której pracują sami ważni ludzie. Marek nie może usiedzieć w miejscu. Rozgląda się nerwowo bezustannie przegląda materiały i co chwilę zagaduje sąsiadów. Ania ta w rogu. Ta w idealnie skrojonym żakiecie i nienagannie przygotowanym delikatnym biurowym makijażu w ciszy sprawdza notatki z poprzedniego dnia. Jej pokerowa mina zmienia się tylko wtedy gdy Marek po raz trzysta pięćdziesiąty trzeci zadaje jej pytanie i nie czekając na odpowiedź nurkuje w swoich materiałach. Przy oknie siedzi Wojtek. Gdyby zobaczyła go jego mama, albo jedno z jego nauczycieli usłyszałby kolejną wiązankę o niebieskich migdałach i o tym by przestał już śnić na jawie, bujać w obłokach i natychmiast zszedł na Ziemię. Dzisiaj jest już dorosły i nikt mu na szczęście już tak nie mówi. Więc marnuje swoje bezcenne dorosłe chwile i akurat dosłownie bawi się długopisem i wygląda przez szybę. Obok siedzi Monika. Do sali weszła pewnym, zdecydowanym krokiem. Miejsce tylko pozornie wybrała przypadkowo. Torbę położyła na jedno z krzeseł, na drugim powiesiła kurtkę a usiadła po środku i od razu wyjęła laptop. Kiedy zjawiasz się w sali bez zbędnych ceregieli od razu pyta: „Jakie mamy dziś cele i ile to zajmie?”

To nie jest przypadek.

To DISC w akcji i to zanim szkolenie zdążyło się zacząć.

—

1. Dlaczego DISC ma znaczenie w pracy trenera?

Wyobraź sobie, że projektujesz szkolenie sprzedażowe dla piętnastoosobowej grupy. Przygotowujesz energetyczne ćwiczenie grupowe z elementami rywalizacji, dynamiczną prezentację i szybką rundkę skojarzeń na rozgrzewkę. Część uczestników jest zachwycona. Inna część, dosłownie odpina się od procesu po pierwszych piętnastu minutach.

To nie jest kwestia złego projektu szkolenia. To kwestia różnorodności ludzkich stylów zachowań.

Jedna metoda komunikacji nie działa na wszystkich. Nigdy nie działała i nie zacznie. Pytanie nie brzmi „czy dostosować podejście do uczestników”, ale „jak to robić świadomie, systematycznie i skutecznie”. Właśnie tu z pomocą przychodzi model DISC.

DISC to narzędzie opisujące cztery główne style zachowań: D (Dominacja), I (Wpływ), S (Stałość) i C (Sumienność). Nie jest to test osobowości ani diagnoza psychiatryczna to mapa, która pomaga zrozumieć, dlaczego ludzie zachowują się tak, a nie inaczej w sytuacjach zawodowych, społecznych i owszem szkoleniowych.

—

2. DISC jako mapa zachowań co zyskuje trener?

Dobry trener obserwuje uczestników. Świetny trener rozumie, co za tymi obserwacjami stoi.

Znajomość modelu DISC pozwala szybciej i trafniej identyfikować style zachowań w praktyce bez testów, bez kwestionariuszy, często już w pierwszych minutach kontaktu z grupą. Jak ktoś wchodzi do sali? Co mówi w pierwszym zdaniu? Jak reaguje na ćwiczenie, którego nie rozumie? Te mikroinformacje mają swój wzorzec.

Kiedy trener „widzi” DISC w grupie, może:

• dopasować tempo – osoby z dominującym stylem D i I potrzebują dynamiki, osoby S i C czasu na przetworzenie,
• regulować poziom szczegółowości – C pyta o dane i metodologię, D pyta o wynik,
• dobierać formy ćwiczeń – jedni najlepiej uczą się przez działanie i rywalizację, inni przez obserwację i analizę.
  

To nie jest improwizacja. To świadomy dobór narzędzi.

—

3. DISC jako fundament bezpieczeństwa psychologicznego

Bezpieczeństwo psychologiczne w grupie szkoleniowej nie bierze się z dobrej woli trenera ani z miłej atmosfery. Bierze się z tego, że każdy uczestnik czuje, że jego styl bycia jest widziany i respektowany.

DISC pomaga to osiągnąć, bo ułatwia rozpoznanie potrzeb, które rzadko są wypowiadane wprost:

• D potrzebuje autonomii i wpływu na przebieg szkolenia jeśli tego nie dostanie, zaczyna dominować grupę na własną rękę,
• I potrzebuje kontaktu, uznania i przestrzeni do wyrażenia siebie bez tego wyłącza się albo przejmuje powietrze całkowicie,
• S potrzebuje struktury, przewidywalności i czasu rzucanie go w improwizowane sytuacje wywołuje zamknięcie, nie kreatywność,
• C potrzebuje sensu i logiki bez uzasadnienia metodologicznego pozostaje sceptyczny przez całe szkolenie.
  

Rozumiejąc te potrzeby, trener redukuje liczbę „trudnych sytuacji”, które w istocie są po prostu niezaspokojonymi potrzebami poszczególnych stylów.

—

4. DISC a angażowanie uczestników co konkretnie zmienia?

Zaangażowanie nie jest stanem, który się włącza raz i trwa. To ciągły wynik interakcji między tym, co proponuje trener, a tym, czego potrzebuje uczestnik.

Kiedy znasz DISC swojej grupy, choćby intuicyjnie, możesz dopasowywać komunikację na bieżąco:

• Styl D – daj konkretny cel, wyzwanie, możliwość podejmowania decyzji. „Masz dwie minuty, żeby zdecydować i uzasadnić wybór” to dla D zaproszenie do gry.
• Styl I – daj energię, humor, interakcję. Ćwiczenia w parach lub na forum, oklaskiwanie pomysłów, swobodna wymiana, to jest środowisko, w którym I rozkwita.
• Styl S – daj wsparcie i jasność. „Zanim zaczniemy, wyjaśnię dokładnie, czego od siebie oczekujemy” to dla S zdanie, po którym otwiera zeszyt i zaczyna notować.
• Styl C – daj dane, odniesienia, źródła. „Na podstawie badań przeprowadzonych w…” to dla C sygnał, że jesteś wiarygodny i warto słuchać.
  

Dopasowanie nie oznacza prowadzenia czterech różnych szkoleń jednocześnie. Oznacza świadome wplatanie różnych trybów we wspólny program tak, by każdy miał swój moment.

—

5. Zarządzanie dynamiką grupy. Gdzie DISC robi największą różnicę

Każda grupa ma swoją dynamikę. Niekiedy dominuje jeden styl w szkoleniu. W grupie menedżerów nie dziwi dominacja stylu D. Z kolei dla działu sprzedaży proporcje D i I będą zupełnie inne niż w grupie analityków czy specjalistów ds. jakości. Trener, który to rozumie, nie walczy z dynamiką grupy on nią zarządza.

Kilka konkretnych scenariuszy:

Gdy jeden uczestnik zdominował dyskusję (często D lub I) nie konfrontuj, nie uciszaj. Zaangażuj innych przez strukturę: „Zostawmy chwilę na to, żeby każdy zapisał swoją odpowiedź, zanim ją powiemy głośno”. To technika, która nie wyróżnia dominatora, a aktywuje ciche głosy.

Gdy grupa milczy (często S lub C w przewadze) nie interpretuj milczenia jako braku zaangażowania. Daj czas. Pozwól na pracę w parach przed wypowiedzią na forum. Zmień pytanie z otwartego na konkretne.

Gdy pojawia się sceptycyzm (niemal zawsze C) nie broń metody, nie przekonuj siłą. Odnieś się do logiki: „Rozumiem, że to wymaga uzasadnienia zaraz pokażę, na czym opiera się to ćwiczenie”.

To jest zarządzanie grupą przez kompetencję, a nie przez autorytet.

—

6. Co zyskują uczestnicy?

Szkolenie z elementami wiedzy o DISC, albo prowadzone przez trenera, który ją stosuje ma wartość dodaną dla samych uczestników, nie tylko dla prowadzącego.

Uczestnicy, którzy podczas szkolenia zetkną się z koncepcją stylów zachowań (choćby pośrednio, przez doświadczenie dobrze prowadzonej grupy), wychodzą z sali z czymś więcej niż merytoryka:

• lepiej rozumieją siebie – dlaczego reagują tak, jak reagują w sytuacjach presji, konfliktu czy niejasności,
• lepiej rozumieją innych – zaczynają interpretować zachowania współpracowników nie przez pryzmat złej woli, ale stylu,
• efektywniej współpracują podczas ćwiczeń – grupy, w których różnorodność stylów jest zasobem, a nie źródłem tarcia, generują lepsze rozwiązania,
• mniej konfliktów – gdy wiem, że Twoje pytania o szczegóły to nie atak na mój pomysł, tylko Twój sposób przetwarzania informacji, rozmowa zmienia charakter.
  

—

7. Znajomość DISC to nie dodatek to podstawa

Podsumowując: świadomość modelu DISC nie jest tym, co wyróżnia trenera na tle innych. To jest coraz częściej to, co odróżnia trenerów efektywnych od tych, którzy „dobrze wypadają”, ale nie zmieniają zachowań uczestników.

Znajomość DISC nie jest dodatkiem, to podstawa świadomego prowadzenia szkolenia.

Jeśli chcesz sprawdzić, jaki jest Twój dominujący styl zachowań i jak możesz go wykorzystać czy to jako trener, lider, czy uczestnik szkoleń, zrób test DISC. To kilka minut, które mogą zmienić sposób, w jaki patrzysz na siebie i na ludzi w każdej sali, przy każdym stole i w każdej rozmowie. Mam jeszcze dla Ciebie jedną propozycję. Jeżeli chcesz zrobić ten test taniej, zapisz się na mój newsletter a prześlę Ci kod rabatowy.